Makahatag ug dugang mga oportunidad para sa mga nagkalain laing sektor kung madayon ang pagtukod sa Smart City para mas mapalambo ang ilang panginabuhian ug ang ekonomiya sa Dumaguete ug probinsiya sa Negros Oriental.
Subling nakigpulong karong adlawa si Mayor Ipe Remollo sa mga representante ug lupyo sa coastal barangays lakip na mga fisherfolks, tricycle drivers, massage therapists ug vendors subay sa nagpadayun nga consultation ug information drive kabahin sa proyekto.
Kung matukod na ang Smart City gipanglantawan nga dugang mga turista ug negosyante ang mobukas ug mga patigayon diin ang mga katawhan maka-ambit niini pinaagi sa dugang trabaho ug serbisyo alang sa:
1. Fisherfolk tungod kay dili sila did-an nga magpadayon ug pangisda sa kadagatan dinha sa Rizal Boulevard, Silliman Beach ug sa lawud. Gani lakip sa plano ang pagtukod ug mga fish ports dinha sa Smart City. Apan ang fisherfolk ug ilang miyembro sa pamilya puede usab mabansay sa TESDA ug lokal nga kagamhanan para makat-on ug mga bag-o nga skills ug abilidad aron puede usab sila nga motrabaho sa Smart City diin makahatag kini ug dugang livelihood sa ilang mga pamilya.
2. Sektor sa transportasyon (mga tricycle drivers ug operators) gipanglantawan nga makaserbisyo ug dugang mga pasahero tungod sa pagdagsa sa mga turista, estudyante ug mga trabahante tungod kay ang Smart City kini bukas alang sa publiko ug tugotan nga maka operate ang mga MCH sulod niini. Gani adunay mga taytayan nga mosumpay gikan sa mainland ngadto sa Smart City.
3. Ang mga vendors kini usab ipahimutang sulod sa Smart City basta lang ang ilang mga stalls ug tindahan kini presintable ug ikapasigarbo sa mga turista, trabahante ug mga lupyo sa siyudad.
4. Samtang ang mga masahista makapadyun ug serbisyo alang sa mga nakadaghang parokyano ug puede usab sila ipahimutang sulod sa Smart City.
Tungod usab sa mga dugang buhis nga makolekta puhon gikan sa mga patigayon o negosyo sulod sa Smart City makaya na unya sa lokal nga kagamhanan nga makahatag ug mas dako nga benepisyo ug mga proyekto sama sa flood control projects, housing, financial assistance, rice subsidy, hospitalization, scholarship programs ug uban pa nga motubag sa mga panihanglanon sa katawhan nga dili na unya magsalig ug pondo gikan sa national government.
Apan kining Smart City Project moagi pa sa taas ug makuting proseso sa mga nasudnong ahensiya sama sa Department of Environment and Natural Resources ug Philippine Reclamation Authority busa kinihanglan ang suporta sa katawhan alang sa proyekto para makab-ot ang malungtaron ug tiunay nga paglambo sa Dumaguete, lakip tibook Negros Oriental, karun ug sa moabot pa nga henerasyon.
Padayun ang pakigpulong nga himoon sa kagamhanang siyudad para mas masabtan sa kinabag-an nga ang tinud-anay nga tumong sa Smart City Project kini alang sa tanan ug para sa mas progresibong Dumaguete.